Dạo một vòng qua các nhà sách lớn ở Hà Nội hay TP.HCMáchkỹnăngởViệtNamKhikệsáchkhôngcònlàmóntrangtrílưu ý khi làm việc tự do， dễ thấy khu vực sách kỹ năng ở Việt Nam đang chiếm vị trí đáng kể. Không còn là vài tựa sách lẻ tẻ nằm khiêm tốn ở góc khuất， giờ đây chúng được bày bán như một thể loại riêng， thu hút đủ thành phần độc giả. Tôi nhớ có lần đứng cạnh một bạn sinh viên ở hiệu sách trên đường Nguyễn Xí， bạn ấy chọn mãi mới được một cuốn về kỹ năng giao tiếp。miệng lẩm bẩm: 'Cuốn này chắc thực tế hơn mấy quyển lý thuyết suông'.Điều đáng nói là sách kỹ năng ở Việt Nam không chỉ phục vụ giới trẻ. Một cô giáo về hưu ở quận 3， TP.HCM。kể với tôi rằng bà mua sách về kỹ năng chăm sóc sức khỏe tinh thần để 'hiểu mình hơn ở tuổi xế chiều'. Thị trường này đang phân hóa rõ rệt: sách cho người đi làm， cho phụ huynh， cho học sinh， thậm chí cho cả những ai muốn học cách quản lý tài chính cá nhân. Sự đa dạng ấy phản ánh nhu cầu thật， chứ không phải trào lưu nhất thời.
Nhưng chất lượng thì có thực sự đồng đều?Tôi từng cầm trên tay một cuốn sách kỹ năng khá nổi tiếng。đọc xong cảm giác như bị 'tưới nước lên đầu' bởi những lời khuyên chung chung， thiếu bối cảnh Việt Nam. Ngược lại， có những tác giả trong nước viết rất 'đau' – họ lấy ví dụ từ chính gia đình mình， từ những lần thất bại khi thương lượng lương hay xử lý xung đột với đồng nghiệp. Đọc những trang đó， tôi thấy sách kỹ năng ở Việt Nam đang dần bám rễ vào đời sống thực， thay vì chỉ dịch và tái bản các tựa sách ngoại.Một điểm đáng chú ý là cách các nhà xuất bản và đơn vị phát hành tổ chức sự kiện ra mắt sách. Không còn là buổi tọa đàm khô khan， giờ đây họ mời độc giả đến thực hành luôn: một buổi về kỹ năng thuyết trình có thể biến người tham dự thành diễn giả bất đắc dĩ trong 5 phút. Cách làm này khiến sách kỹ năng ở Việt Nam thoát khỏi vỏ bọc 'lý thuyết' và trở thành công cụ có thể dùng ngay. Tôi chứng kiến một chị nội trợ ở Hải Phòng sau buổi hướng dẫn kỹ năng nấu ăn khoa học đã mạnh dạn mở quán ăn nhỏ – câu chuyện ấy khiến tôi tin rằng sách kỹ năng ở Việt Nam đang tạo ra những thay đổi nhỏ nhưng bền bỉ.Dĩ nhiên。vẫn có những cuốn sách kỹ năng ở Việt Nam bị độc giả quay lưng vì nội dung sáo rỗng， trình bày cẩu thả. Nhưng nhìn tổng thể， thị trường này đang vận động theo hướng tích cực: tác giả trong nước tự tin hơn， độc giả khó tính hơn， và các đơn vị làm sách buộc phải đổi mới. Tôi không cho rằng sách kỹ năng là 'cây đũa thần'， nhưng rõ ràng， nó đã trở thành một phần không thể thiếu trong tủ sách của nhiều gia đình Việt – không phải để trưng diện， mà để dùng.
