arah không phải là cái tên xa lạ với những ai từng dấn thân vào thế giới khởi nghiệp đầy hào nhoáng ở Sài Gòn. Câu chuyện về cô gái trẻ người nước ngoài với nụ cười tỏa nắng và những dự án 'vì cộng đồng' từng được chia sẻ rầm rộ trên các hội nhóm Facebook. Nhưng đằng sau lớp vỏ bọc hoàn hảo ấyệthuậtlừadốicủaSarahtạiViệtNamKhilòngtintrởthànhmồbò kho ngon gần đây， nghệ thuật lừa dối của Sarah ở Việt Nam đã khiến không ít người phải trả giá bằng tiền bạc và niềm tin. Tôi nhớ như in lần đầu gặp Sarah tại một quán cà phê trên đường Pasteur. Cô nói về dự án giáo dục miễn phí cho trẻ em vùng cao。về những chuyến đi thiện nguyện， và về một ứng dụng công nghệ sắp ra mắt. Mọi thứ nghe quá đỗi thuyết phục. Chỉ đến khi những người bạn cùng tham gia 'dự án' lần lượt nhận ra mình bị lợi dụng， tôi mới hiểu: Sarah không đơn thuần là kẻ lừa đảo， cô ta là một nghệ sĩ thực thụ trong việc thao túng cảm xúc.Điều làm nên sự nguy hiểm trong nghệ thuật lừa dối của Sarah ở Việt Nam không nằm ở những chiêu trò tinh vi， mà ở khả năng đọc vị tâm lý đối phương một cách đáng sợ. Cô luôn biết ai là người khao khát được công nhận。
ai đang cô đơn， ai sẵn sàng mở lòng vì một lý tưởng đẹp. Một anh chàng làm marketing từng kể với tôi: Sarah mời anh tham gia ban cố vấn cho dự án mới， hứa hẹn sẽ giới thiệu anh với các nhà đầu tư lớn. Anh ta hào hứng đến mức bỏ cả công việc hiện tại để toàn tâm toàn ý. Ba tháng sau， dự án 'tạm hoãn vô thời hạn'， còn Sarah thì biến mất khỏi mọi kênh liên lạc. Anh chàng kia mất việc， mất tiền tiết kiệm， và quan trọng hơn cả， mất đi sự tự tin vào khả năng phán đoán của chính mình. Đó là cái giá đắt nhất mà nghệ thuật lừa dối của Sarah ở Việt Nam để lại.Nhưng Sarah không hành động một mình. Cô ta xây dựng một mạng lưới những người trung gian， những 'cộng sự' tin rằng mình đang làm việc thiện. Họ vô tình trở thành công cụ để khuếch đại sự tin cậy. Một cô gái trẻ từng được Sarah 'đỡ đầu' trong một dự án cộng đồng chia sẻ: 'Chị ấy giúp tôi có cơ hội tiếp xúc với nhiều người nổi tiếng. Tôi không ngờ mình lại là một mắt lưới trong kế hoạch của chị ấy.' Khi những người xung quanh đều nói tốt về Sarah， thật khó để một ai đó đặt câu hỏi. Nghệ thuật lừa dối của Sarah ở Việt Nam hoạt động theo cơ chế đó: dùng chính lòng tốt của người khác làm bàn đạp. Cô không cần phải nói dối tất cả mọi người， chỉ cần để họ tin vào phiên bản mà cô muốn họ thấy.Có một chi tiết mà tôi cho là đắt giá nhất trong cách Sarah thao túng: cô luôn để lại một 'lối thoát' cho nạn nhân， khiến họ nghĩ rằng mình chủ động rút lui. Một nhà đầu tư từng đặt cọc 200 triệu đồng cho dự án của Sarah kể lại: 'Cô ấy không hề ép buộc. Cô ấy chỉ nói rằng nếu tôi không tin tưởng thì có thể dừng lại。nhưng cơ hội sẽ không chờ đợi. Tôi tự nguyện đưa tiền.' Khi mọi thứ đổ vỡ， nạn nhân thường tự trách mình vì đã 'tự nguyện' chứ không dám tố cáo. Đây chính là điểm mấu chốt khiến nghệ thuật lừa dối của Sarah ở Việt Nam khó bị phanh phui: nó được ngụy trang bằng sự tự do lựa chọn. Sarah không cầm dao kề cổ ai. Cô chỉ đưa ra một cánh cửa， và để họ tự bước vào.Bài học từ câu chuyện của Sarah không phải là bài học về cảnh giác với người lạ. Mà là về việc chúng ta thường đánh giá con người qua những gì họ nói， thay vì những gì họ làm. Nghệ thuật lừa dối của Sarah ở Việt Nam thành công vì nó đánh trúng vào niềm tin rằng 'người tốt thì sẽ làm điều tốt'. Tôi không còn ngây thơ như trước。nhưng tôi cũng không muốn trở nên hoài nghi tất cả. Có lẽ cách duy nhất để không trở thành nạn nhân là học cách lắng nghe hành động， chứ không chỉ lời hứa. Sarah vẫn có thể đang ở đâu đó， với một dự án mới， một nhóm người mới. Và nghệ thuật lừa dối của Sarah ở Việt Nam sẽ tiếp tục được truyền tai nhau như một lời cảnh tỉnh， dù rằng không phải ai cũng muốn nghe.
