Văn học hiện đại không còn là những trang sách khép kín trong thư viện. Nó tràn ra đường phốÝnghĩacủavănhọchiệnđạiKhiconchữchạmvàonhịpthởđươngđạlưu ý khi quản lý cửa hàng nhỏ， len vào màn hình điện thoại， và đôi khi bắt đầu từ một status Facebook dài ba dòng. Tôi từng chứng kiến một nhóm bạn trẻ ở Hà Nội mở tiệc đọc thơ ngay trên vỉa hè， nơi những câu thơ về áp lực đồng tiền và nỗi cô đơn thời số được đọc to giữa tiếng còi xe. Đó là lúc tôi hiểu: ý nghĩa của văn học hiện đại nằm ở khả năng phản chiếu những rung động rất thật của con người hôm nay， không tô vẽ。không né tránh.Nhiều người vẫn nghĩ văn học phải viết về những điều lớn lao. Nhưng tôi thấy sức mạnh của nó lại ở những mảnh ghép nhỏ. Một truyện ngắn về người shipper mắc kẹt trong cơn mưa， một bài tản văn về bữa cơm một mình giữa phố， hay thậm chí là một bài thơ chỉ có tám chữ về việc ngủ quên. Những tác phẩm ấy không cố gắng giải thích thế giới。chúng chỉ giúp ta nhận ra mình đang sống trong đó. Theo tôi， đây chính là biểu hiện rõ nhất của ý nghĩa văn học hiện đại: trao cho từng phút giây đời thường một tiếng nói riêng， để người đọc thấy mình được nhìn thấy.
Điều đáng nói là văn học hiện đại không chỉ phản ánh mà còn tạo ra đối thoại. Tôi có lần dự một buổi ra mắt sách， tác giả đọc xong một đoạn thì dừng lại hỏi: “Các bạn thấy nhân vật này có đáng ghét không”. Cả khán phòng tranh nhau giơ tay. Không khí ấy khác hẳn với kiểu đọc thụ động. Ở đó， ý nghĩa của văn học hiện đại được kiến tạo ngay trong khoảnh khắc tương tác， khi người đọc không còn là người tiếp nhận mà trở thành người cùng viết nên câu chuyện. Tất nhiên， không phải tác phẩm nào cũng làm được điều này. Có những cuốn sách vẫn giữ khoảng cách， và điều đó cũng ổn thôi. Nhưng xu hướng mở là có thật。và nó khiến văn chương gần gũi hơn bao giờ hết.Một khía cạnh khác khiến tôi suy nghĩ nhiều là cách văn học hiện đại đối diện với ký ức. Không ít tác giả trẻ viết về chiến tranh。về bao cấp， về những năm tháng họ chưa từng sống. Họ không tái hiện lịch sử theo kiểu tư liệu mà dùng cảm xúc cá nhân để chạm vào quá khứ. Có người bảo đó là sự liều lĩnh. Tôi lại thấy đó là một cách để ý nghĩa của văn học hiện đại được mở rộng: nó không chỉ nói về hiện tại mà còn kết nối hiện tại với những gì đã qua， bằng một giọng điệu mới， không giáo huấn， không sử thi. Đôi khi chỉ là một câu hỏi: “Ông tôi có thực sự nhớ những gì ông kể”.Cuối cùng， tôi nghĩ ý nghĩa của văn học hiện đại không nằm ở giải thưởng hay số lượng bản in. Nó nằm ở việc một người lạ đọc xong một truyện ngắn trên mạng， thấy lòng dịu lại， rồi bình luận một câu rất ngắn: “Hay quá， giống mình hôm qua” Vậy là đủ. Văn học hiện đại đang làm công việc mà nó vẫn luôn làm: kết nối con người với con người， qua những điều nhỏ bé nhất. Và tôi tin。chính những điều nhỏ bé ấy mới là thứ neo giữ chúng ta giữa một thế giới đầy biến động.
