Một buổi chiều cuối tuầnựpháttriểncủamỹthuậtViệtNamTừtruyềnthốngđếnđươngđạcháo gà mùa mưa， tôi ghé thăm triển lãm cá nhân của họa sĩ trẻ Nguyễn Văn A tại một gallery nhỏ trên phố Hàng Bông. Những bức tranh sơn mài khổ lớn với kỹ thuật dát vàng truyền thống nhưng lại mang hơi thở của cuộc sống đô thị hiện đại khiến tôi không khỏi ngỡ ngàng. Đây không phải là lần đầu tiên tôi chứng kiến sự phát triển của mỹ thuật Việt Nam， nhưng mỗi lần như vậy， tôi lại thấy rõ hơn một dòng chảy không ngừng nghỉ。nơi quá khứ và hiện tại đan cài.Sự phát triển của mỹ thuật không chỉ nằm ở những tác phẩm được trưng bày trong các bảo tàng hay phòng tranh lớn. Nó còn hiện diện trong những không gian nhỏ bé， nơi các nghệ sĩ trẻ thử nghiệm chất liệu mới. Tôi nhớ có lần trò chuyện với một nghệ sĩ graffiti ở Sài Gòn。anh kể rằng anh bắt đầu vẽ trên tường từ những năm 2000， khi mà mỹ thuật đường phố còn bị coi là “phá hoại”. Bây giờ， tác phẩm của anh đã có mặt trong các dự án cộng đồng， và chính quyền địa phương còn mời anh tham gia trang trí các khu phố. Đó là một minh chứng rõ ràng cho sự phát triển của mỹ thuật Việt Nam， từ chỗ bị e dè đến chỗ được công nhận và hòa nhập.
Nhìn lại lịch sử， mỹ thuật Việt Nam đã trải qua nhiều giai đoạn thăng trầm. Thời kỳ Đông Dương。Trường Cao đẳng Mỹ thuật Đông Dương đã đào tạo nên những thế hệ họa sĩ tài năng như Nguyễn Phan Chánh， Tô Ngọc Vân， Nguyễn Sáng. Họ đã kết hợp tinh hoa hội họa phương Tây với chất liệu và tinh thần Việt Nam， tạo nên một dòng chảy riêng. Sau năm 1975， mỹ thuật có phần chững lại， nhưng từ thập niên 1990， cùng với công cuộc đổi mới， sự phát triển của mỹ thuật bùng nổ trở lại. Các phòng tranh tư nhân mọc lên như nấm， các họa sĩ có cơ hội tiếp xúc với thị trường nghệ thuật quốc tế. Tôi đã từng chứng kiến một bức tranh của họa sĩ Bùi Hữu Hùng được bán với giá hàng chục nghìn USD tại một phiên đấu giá ở Hồng Kông， điều mà cách đây hai thập kỷ khó có thể tưởng tượng.Điều đáng nói là sự phát triển của mỹ thuật không chỉ thể hiện qua giá trị thương mại. Nó còn len lỏi vào đời sống hàng ngày. Bạn có thể thấy những bức mural (tranh tường) rực rỡ trên các con phố của Hà Nội hay Đà Nẵng， những không gian cà phê được thiết kế như một gallery thu nhỏ. Các bạn trẻ ngày nay có xu hướng tìm đến các workshop vẽ tranh， làm gốm， hay thậm chí là học vẽ tranh kỹ thuật số. Một cô bạn đồng nghiệp của tôi。vốn là dân kế toán， đã dành hai năm cuối tuần để học vẽ sơn dầu và giờ đây có thể tự tổ chức triển lãm nhóm. Những câu chuyện như vậy cho thấy mỹ thuật đã trở nên gần gũi hơn với công chúng， không còn là đặc quyền của một nhóm nhỏ.Tuy nhiên， sự phát triển của mỹ thuật cũng đặt ra không ít thách thức. Việc thương mại hóa có thể khiến nghệ sĩ chạy theo thị hiếu đám đông mà đánh mất cá tính sáng tạo. Bên cạnh đó， đào tạo mỹ thuật trong nhà trường vẫn còn nặng về kỹ thuật mà thiếu đi tư duy phản biện và khuyến khích thử nghiệm. Tôi từng nghe một giảng viên than rằng sinh viên ngày nay giỏi sao chép nhưng lại ngại đặt câu hỏi. Đó là một điểm trừ cần được nhìn nhận thẳng thắn. Dù vậy。
với những gì đang diễn ra， tôi tin rằng mỹ thuật Việt Nam đang đi đúng hướng， và những tài năng mới sẽ tiếp tục làm nên những bất ngờ.
