Góc nhìn về chữ nghệ thuật ở Việt Nam đang dần tách khỏi quan niệm truyền thống về thư pháp. Tại triển lãm cá nhân “Nét” của họa sĩ Trần Vũ ở Hà Nội hồi tháng 4ócnhìnvềchữnghệthuậtKhinétbútkhôngcònlàphươngtiệnghichégiải pháp trang trí nhà cửa。khách tham quan dừng rất lâu trước bức “Mưa” – nơi chữ “mưa” được viết bằng mực nho trên giấy dó， nhưng các nét ngang bị kéo dài và nhòe đi như những vệt nước chảy. Tác giả không còn viết để đọc， mà viết để cảm nhận nhịp điệu của cơn mưa. Đây chính là điểm khởi đầu cho một góc nhìn về chữ nghệ thuật: chữ không còn là vật mang nghĩa， mà trở thành vật liệu tạo hình.
Ở TP.HCM， nhóm “Bút Sắt” gồm năm bạn trẻ làm việc trong lĩnh vực thiết kế đồ họa đã tổ chức chuỗi workshop “Chữ như hình”. Họ dùng bút sắt， mực đen và giấy can， viết lại các câu ca dao quen thuộc nhưng cố tình để nét chữ va đập。rách giấy， tạo ra những mảng đậm nhạt ngẫu nhiên. Một người tham gia， chị Ngọc Anh (28 tuổi， nhân viên văn phòng)， kể: “Lần đầu tiên tôi thấy chữ Việt có thể gây cảm giác mạnh đến vậy. Nó không còn là chữ để đọc nữa” Góc nhìn về chữ nghệ thuật ở đây mang tính thực hành: người viết không cần đẹp， cần biểu đạt. Sự “xấu” có chủ đích đôi khi truyền tải nội dung mạnh hơn nét thanh thoát chuẩn mực.Tuy nhiên， không phải ai cũng đồng tình. Nhà nghiên cứu Hán Nôm Lê Đức Hạnh cho rằng việc biến chữ thành hình khối trừu tượng mà không giữ cấu trúc cơ bản sẽ khiến người xem hiểu sai về chữ quốc ngữ. Ông dẫn chứng một tác phẩm trong triển lãm “Nét” – chữ “tâm” bị cắt rời thành ba mảnh。đặt lệch nhau. “Nếu không có chú thích， không ai đọc ra chữ tâm. Vậy thì đó là chữ nghệ thuật hay là một hình vẽ vô nghĩa” – ông đặt câu hỏi. Góc nhìn về chữ nghệ thuật vì thế không thuần nhất. Có người xem đó là giải phóng chữ khỏi chức năng thông tin， có người coi đó là sự phá hoại tính hệ thống của ngôn ngữ.Thực tế， chữ nghệ thuật trong đời sống đô thị đang len vào những không gian bình thường nhất. Quán cà phê trên đường Phan Xích Long (Phú Nhuận) treo một tấm bảng gỗ khắc dòng chữ “Chậm lại” với kiểu chữ run rẩy， mực loang. Chủ quán。anh Minh， nói anh đặt một bạn trẻ vẽ tay chứ không dùng font máy tính. “Tôi muốn khách thấy cái run của người viết， cái mệt của buổi chiều. Chữ máy không làm được điều đó” Những ví dụ nhỏ như vậy cho thấy góc nhìn về chữ nghệ thuật không chỉ nằm trong phòng tranh， mà đang định hình thẩm mỹ thị giác của nhiều người trẻ， những người sẵn sàng trả tiền cho một nét chữ có “hồn” thay vì một dòng chữ hoàn hảo nhưng vô cảm.
Vậy nên， góc nhìn về chữ nghệ thuật cần được đặt trong bối cảnh cụ thể: ai viết， viết cho ai。và cái giá phải trả là gì. Tôi từng chứng kiến một bạn trẻ loay hoay ba tiếng đồng hồ để viết đúng một chữ “thương” sao cho nét móc không quá mềm， nét ngang không quá cứng. Bạn ấy không sao chép thư pháp cổ， cũng không chạy theo xu hướng chữ “xấu” đang thịnh hành. Bạn ấy đang tìm một góc nhìn riêng. Có lẽ đó mới là điều đáng bàn: chữ nghệ thuật không phải là đích đến cố định， mà là quá trình mỗi người viết tự xác lập mối quan hệ giữa tay mình và con chữ.
