Học sinh lớp 10 năm nay bước vào môn Lịch sử với một cuốn sách giáo khoa khác hẳn trước đây. Không còn những trang dày đặc sự kiệnáchLịchSửGócNhìnMớiTừTrangSáchĐếnThựcTếphát triển bản thân， sách lịch sử 10 hiện hành chú trọng vào kỹ năng và tư duy. Tôi có dịp xem qua cuốn sách của một học sinh trường THPT Nguyễn Thị Minh Khai (TP.HCM). Điều đầu tiên gây ấn tượng là hệ thống câu hỏi mở ngay sau mỗi mục nhỏ， kiểu “Theo em。vì sao…” thay vì liệt kê sự kiện. Cách trình bày này buộc học sinh phải suy nghĩ， chứ không chỉ học thuộc.
Sách lịch sử 10 hiện nay gồm 6 chương， trải từ lịch sử thế giới thời nguyên thủy đến văn minh Đông Nam Á. Điểm đáng chú ý là phần hình ảnh và sơ đồ tư duy xuất hiện dày đặc. Một giáo viên dạy sử ở Hà Nội kể rằng học sinh của cô thích thú với các bản đồ tương tác trong sách。đặc biệt là bản đồ về con đường tơ lụa. Em Minh Anh， lớp 10A3， chia sẻ: “Con thấy dễ nhớ hơn khi nhìn sơ đồ hơn là đọc chữ”. Tuy nhiên， không phải trường nào cũng có đủ thiết bị để khai thác hết các học liệu số đi kèm. Sự chênh lệch về cơ sở vật chất khiến việc dạy và học sách lịch sử 10 ở các vùng miền vẫn còn khác nhau.Nội dung sách lịch sử 10 có phần dung hòa giữa lịch sử dân tộc và lịch sử thế giới. Chương về văn minh Đại Việt được viết lại theo hướng tiếp cận mới， nhấn mạnh vào đời sống kinh tế – văn hóa thay vì chỉ các triều đại và chiến tranh. Cá nhân tôi thấy cách viết này gần gũi hơn với học sinh， bớt khô khan. Nhưng vẫn còn những đoạn diễn đạt khá nặng， ví dụ phần về các quốc gia cổ đại phương Tây。nhiều thuật ngữ chưa được giải thích kỹ. Học sinh trung bình có thể gặp khó khăn khi tự đọc trước ở nhà.Một điểm cộng của sách lịch sử 10 là hệ thống bài tập cuối chương đa dạng: có bài yêu cầu vẽ trục thời gian， có bài đóng vai nhân vật lịch sử để thuyết trình. Giáo viên có thể linh hoạt chọn hoạt động phù hợp. Dù vậy， để dạy tốt cuốn sách này， giáo viên cần đầu tư thời gian thiết kế bài giảng. Không ít thầy cô than rằng khối lượng kiến thức trong sách lịch sử 10 vẫn còn nặng so với quỹ thời gian 1。5 tiết/tuần. Thực tế， nhiều trường phải dạy bù hoặc cắt bớt nội dung ngoại khóa để kịp chương trình.Nhìn tổng thể， sách lịch sử 10 đã có những bước tiến rõ rệt về hình thức và phương pháp tiếp cận. Học sinh không còn học sử theo kiểu “đọc – chép” như trước. Nhưng để cuốn sách thực sự đi vào đời sống lớp học， cần thêm sự đồng hành của giáo viên và điều kiện học tập phù hợp. Bản thân tôi tin rằng， nếu được khai thác đúng cách， sách lịch sử 10 sẽ giúp học sinh hiểu lịch sử như một câu chuyện đang tiếp diễn。
chứ không phải một danh sách sự kiện khô khan.
