riển lãm thư pháp cá nhân của họa sĩ Lê Trí tại TP.HCM vừa khai mạc đã thu hút hơn 500 lượt khách trong ngày đầu tiên. Điều khiến giới mộ điệu bàn tán không phải là sự kiện đông đúcệthuậtthưphápđángchúýKhinétmựccấtlêntiếngnóđường dễ làm， mà là cách tác giả đưa thư pháp ra khỏi khuôn khổ giấy dó truyền thống。đặt nó lên chất liệu gốm và gỗ. Một tác phẩm gây chú ý nhất là bức “Tâm” viết trên phiến gốm Bát Tràng nung ở 1.200 độ C， mực hòa cùng men tạo nên hiệu ứng loang lổ mà không phải bút lông nào cũng làm được. Nghệ thuật thư pháp đáng chú ý ở chỗ nó không còn dừng lại ở chữ nghĩa trang trí， mà trở thành một thử nghiệm vật liệu đầy táo bạo.Không phải ai cũng đồng tình. Một số nhà phê bình cho rằng việc đưa thư pháp lên gốm làm mất đi độ mềm mại của nét bút， biến tác phẩm thành sản phẩm thủ công mỹ nghệ hơn là thư pháp đích thực. Nhưng nhìn kỹ tác phẩm “Nhẫn” trên gỗ mít của Lê Trí， tôi thấy nét chữ vẫn giữ được độ căng và nhịp điệu rất riêng. Điều đáng nói là tác giả không chạy theo số lượng. Suốt ba năm， anh chỉ hoàn thiện được 12 tác phẩm， mỗi tác phẩm là một lần thử sai với vật liệu mới. Cách làm này ngược hẳn với xu hướng thư pháp thương mại đang nở rộ。nơi người ta viết hàng trăm bức mỗi tháng để bán cho khách du lịch. Nghệ thuật thư pháp đáng chú ý không nằm ở sự hoành tráng， mà ở những lần dám từ chối lối mòn.Một điểm sáng khác đến từ nhóm thư pháp trẻ ở Hà Nội， những người tổ chức các buổi viết chữ tại quán cà phê vào tối thứ Bảy. Họ không dạy theo giáo trình cứng nhắc. Người tham gia được chọn bất kỳ câu thơ nào mình thích， viết bằng bút lông trên giấy can， sau đó cùng nhau nhận xét về độ cân bằng của chữ. Có hôm。một bạn trẻ viết sai nét móc， cả nhóm ngồi phân tích xem lỗi ấy vô tình tạo ra dáng chữ mới hay không. Không khí học tập kiểu này khiến thư pháp trở nên gần gũi hơn với công chúng， thay vì bị mặc định là bộ môn dành cho người lớn tuổi. Tôi đã tham gia một buổi như vậy và nhận ra rằng， nghệ thuật thư pháp đáng chú ý chính là ở khả năng kéo người xem vào cuộc đối thoại， chứ không phải trưng bày để chiêm ngưỡng một chiều.
Về mặt kỹ thuật， giới thư pháp đang có những tranh luận sôi nổi xoay quanh việc sử dụng mực công nghiệp thay cho mực mài thủ công. Mực công nghiệp cho màu đen đều， dễ kiểm soát， nhưng thiếu đi độ “sống” của mực Tàu mài trên nghiên đá. Một nghệ nhân ở làng nghề thư pháp Sơn Đồng (Hà Nội) kể rằng， ông mất gần hai giờ mài mực mỗi sáng， và chính quá trình đó giúp ông tĩnh tâm trước khi cầm bút. Thế hệ trẻ thì linh hoạt hơn: họ dùng mực công nghiệp cho các tác phẩm trình diễn nhanh。nhưng vẫn giữ mực mài cho những bức chữ quan trọng. Sự dung hòa này không làm mất đi bản sắc， mà mở ra hướng đi mới cho thư pháp đương đại. Nghệ thuật thư pháp đáng chú ý ở chỗ nó không cố chấp bảo thủ， cũng không dễ dãi chạy theo tiện lợi.Nhìn lại， thư pháp Việt Nam đang có một thế hệ kế cận dám thử nghiệm và dám sai. Họ không viết để treo tường cho đẹp， mà viết để đặt câu hỏi về vật liệu， về không gian trưng bày， về người thưởng thức. Những tác phẩm trên gốm， trên gỗ， hay những buổi viết chữ tập thể trong quán cà phê cho thấy một hướng đi riêng， không lặp lại lối mòn của thư pháp Trung Hoa hay Nhật Bản. Và có lẽ。chính sự khó đoán đó làm nên sức hút của nghệ thuật thư pháp đáng chú ý trong bối cảnh đương đại.
