Buổi ra mắt tập truyện ngắn “Chạm” của tác giả Trần Minh Khuê tại một quán cà phê nhỏ trên đường Nguyễn Thị Minh KhaiănhọchiệnđạiTPHCMNhịpđậpmớitừnhữngtrangviếttrẻcháo lòng truyền thống， quận 3， TPHCM， tối thứ Sáu tuần trước， chật kín người. Không có băng rôn hoành tráng。chỉ một tấm poster vẽ tay dán lên tường gạch cũ. Nhưng hơn bảy mươi người， phần lớn là độc giả dưới 30 tuổi， ngồi kín cả trong lẫn ngoài， nghe tác giả đọc một đoạn truyện về Sài Gòn những năm 1990. Điều này phần nào cho thấy sức sống của văn học hiện đại TPHCM không nằm ở những hội thảo lớn hay giải thưởng danh giá， mà ở những không gian nhỏ， nơi người viết và người đọc gần như không có khoảng cách.Dòng chảy văn học hiện đại TPHCM mười năm trở lại đây dịch chuyển rõ rệt về phía những cây bút độc lập. Họ không chờ đợi học bổng hay hợp đồng xuất bản từ nhà nước. Họ tự in， tự phát hành qua mạng xã hội， tổ chức đọc truyện tại gia. Tôi từng dự một buổi đọc của nhóm “Sài Gòn Chữ” trong một căn hộ chung cư cũ trên đường Võ Văn Tần. Mười lăm người ngồi bệt xuống sàn gạch bông。nghe một cô gái đọc truyện ngắn viết về mẹ mình bán vé số. Câu chuyện không có gì bi kịch， chỉ là những mẩu đối thoại đứt gãy， nhưng cả phòng im phăng phắc. Cái kiểu văn học hiện đại TPHCM ấy không cần tuyên ngôn， nó tự tìm đến người đọc bằng sự chân thật đến mức khó chịu.Nhưng không phải mọi thứ đều màu hồng. Một biên tập viên của NXB Trẻ， người đã gắn bó với văn học hiện đại TPHCM hơn hai mươi năm， nói với tôi rằng số lượng bản thảo gửi về ngày càng nhiều nhưng chất lượng không đồng đều. Nhiều bạn trẻ viết rất nhanh， đăng lên mạng， nhận vài trăm lượt thích rồi tự nhận mình là nhà văn. Anh cười: “Ở TPHCM， cái gì cũng nhanh. Viết cũng nhanh mà quên cũng nhanh” Tôi nghĩ anh đúng một phần. Văn học hiện đại TPHCM đang có một lực lượng sáng tác hùng hậu， nhưng để lọc ra được tác phẩm còn sống sau mười năm nữa thì cần thời gian. Có những cái tên nổi lên rồi lặn mất。nhưng cũng có những người lặng lẽ viết， năm năm một tập， và mỗi tập là một bước tiến rõ rệt.
Điều tôi thích ở văn học hiện đại TPHCM là nó không ngại va chạm với đời sống đô thị. Những câu chuyện về công nhân khu chế xuất， về người chạy xe ôm công nghệ， về những cô gái bán cà phê vỉa hè。về các khu chung cư cũ đang bị thay thế bởi những tòa nhà cao tầng – tất cả đều xuất hiện. Một cây bút trẻ tên Lê Hoàng Nam từng viết: “Sài Gòn không thiếu chuyện để kể， chỉ thiếu người ngồi lại đủ lâu để nghe” Câu đó， tôi thấy đúng với cả người viết lẫn người đọc. Văn học hiện đại TPHCM đang ở giai đoạn chín muồi về đề tài， nhưng cần thêm thời gian để lắng lại thành những tác phẩm có sức nặng.Chiều chủ nhật， tôi ghé lại hiệu sách cũ trên đường Lý Thường Kiệt， quận 10. Một kệ nhỏ dành riêng cho văn học hiện đại TPHCM， gồm toàn sách của các tác giả trẻ， in bìa mềm。giá bình dân. Người bán hàng nói: “Mấy cuốn này bán chạy hơn sách dịch， lạ không” Lạ thật. Nhưng có lẽ không lạ. Người đọc trẻ Sài Gòn đang tìm thấy chính mình trong những trang viết về thành phố này. Và đó là tín hiệu đáng mừng cho một nền văn học hiện đại TPHCM đang tự làm mới mình từ những điều nhỏ nhất.
