uần trướcạihìnhnghệthuậtđượcquantâmtạiViệhướng dẫn quay video chuyên nghiệp， một đoạn video ghi lại màn trình diễn của nghệ sĩ trẻ trên phố đi bộ Nguyễn Huệ (TP.HCM) đạt hơn 2 triệu lượt xem chỉ sau một đêm. Không phải ca hát hay nhảy múa。đó là màn trình diễn của một nghệ sĩ vẽ tranh cát. Sự kiện nhỏ này phần nào cho thấy sự dịch chuyển trong thị hiếu thưởng thức nghệ thuật của công chúng. Bảy loại hình nghệ thuật đang được quan tâm nhiều nhất hiện nay không hẳn là những cái tên quen thuộc nhất， mà là những loại hình đang tạo ra tương tác mạnh mẽ với khán giả， đặc biệt là giới trẻ.Đứng đầu danh sách là nghệ thuật sắp đặt (installation art). Những không gian như Manzi Art Space (Hà Nội) hay The Factory Contemporary Arts Centre (TP.HCM) liên tục thu hút hàng nghìn lượt khách mỗi triển lãm. Điều đáng chú ý là khán giả không chỉ đến chụp ảnh check-in. Họ ở lại， đọc chú thích。
và tham gia các buổi artist talk. Nghệ thuật sắp đặt được quan tâm vì nó phá vỡ khoảng cách giữa tác phẩm và người xem. Một đống gạch， một tấm vải rách， hay một màn hình LED nhấp nháy – tất cả đều có thể trở thành tác phẩm nếu đặt đúng chỗ và đúng câu chuyện. Thứ hai là nghệ thuật biểu diễn đường phố (street performance). Từ nhảy hip-hop， múa đương đại đến kịch câm， các nhóm nghệ sĩ trẻ chọn phố làm sân khấu. Họ kiếm sống bằng tiền tip và quảng cáo thương hiệu， nhưng quan trọng hơn， họ xây dựng được cộng đồng khán giả trung thành ngay trên vỉa hè.Nhiếp ảnh nghệ thuật (fine art photography) đang trải qua một giai đoạn bùng nổ. Các cuộc thi như “Photo Hanoi” hay “Lens on Life” thu hút hàng nghìn tác phẩm dự thi mỗi mùa. Điều tôi quan sát được: người trẻ không còn coi nhiếp ảnh chỉ là công cụ ghi lại kỷ niệm. Họ đầu tư máy ảnh， học kỹ thuật in ấn。và tổ chức triển lãm độc lập trong những quán cà phê nhỏ. Một tay máy 23 tuổi ở Đà Nẵng vừa bán được bộ ảnh “Chợ cá lúc 4 giờ sáng” với giá 15 triệu đồng – con số không lớn nhưng đủ để chứng minh nhiếp ảnh nghệ thuật có thị trường thực sự. Loại hình thứ tư là gốm nghệ thuật đương đại. Không còn là những bình hoa truyền thống， các nghệ sĩ trẻ như Lê Ngọc Thanh (Bát Tràng) hay nhóm “Đất và Lửa” (Biên Hòa) tạo ra những tác phẩm điêu khắc gốm mang tính phản biện xã hội. Họ tổ chức workshop nặn gốm cuối tuần， thu hút cả gia đình lẫn dân văn phòng muốn “giải độc” sau giờ làm.Nghệ thuật số (digital art) và NFT từng gây sốt năm 2021， giờ đã hạ nhiệt nhưng vẫn nằm trong nhóm được quan tâm. Các nghệ sĩ Việt như Hoàng Tường Vy hay Lê Anh Quân liên tục bán tác phẩm trên nền tảng quốc tế. Điều đáng nói: khán giả trong nước quan tâm đến digital art không phải vì giá trị đầu cơ， mà vì tính ứng dụng trong thiết kế， quảng cáo và game. Cuối cùng。sân khấu kịch thể nghiệm (experimental theater) đang có dấu hiệu hồi sinh. Những vở diễn như “Cái chết của con chim” hay “Mảnh vỡ” không cần sân khấu lớn， không cần dàn diễn viên hùng hậu. Chúng diễn ra trong căn hộ 40m2， khán giả ngồi sát diễn viên， và đôi khi chính khán giả phải tham gia vào vở diễn. Mô hình này được quan tâm vì nó tạo ra trải nghiệm cá nhân hóa mà rạp hát truyền thống không làm được.Điểm chung của 7 loại hình nghệ thuật được quan tâm này là tính tương tác và khả năng kể chuyện cá nhân. Khán giả không còn muốn ngồi im thưởng thức. Họ muốn chạm， muốn tham gia， muốn mang về một câu chuyện để kể lại. Nghệ thuật sắp đặt cho họ không gian để lang thang. Nghệ thuật đường phố cho họ cảm giác gần gũi. Nhiếp ảnh nghệ thuật cho họ quyền sở hữu một khoảnh khắc. Gốm đương đại cho họ trải nghiệm vật liệu. Nghệ thuật số cho họ khả năng sáng tạo không giới hạn. Và kịch thể nghiệm cho họ sự đồng hành. Sự quan tâm này không đến từ các chiến dịch truyền thông rầm rộ， mà từ những cộng đồng nhỏ， bền bỉ。và ngày càng mở rộng.
