Một buổi chiều cuối tuầnÝnghĩacủathíchvănhọcKhiconchữchạmvàođờisốgiá nem chua hôm nay, tôi ghé vào tiệm sách cũ trên đường Nguyễn Văn Cừ, thấy một cô bé chừng mười hai tuổi ngồi bệt xuống nền, mắt dán vào cuốn “Tắt đèn” bản in cũ. Cô bé không mua, chỉ ngồi đọc say sưa. Người bán hàng cười bảo: “Con nhỏ này ngày nào cũng ghé。đọc chùa là chính” Thích văn học, trước hết, có lẽ bắt đầu từ những khoảnh khắc vô tư như thế – không vì điểm số, không vì bài tập, chỉ vì một câu văn khiến ta thấy lòng mình khẽ động.Ý nghĩa của thích văn học không nằm ở việc thuộc lòng bao nhiêu bài thơ。mà ở khả năng sống chậm lại trước một trang viết. Khi đọc “Chí Phèo”, tôi từng nghĩ mãi về bát cháo hành của Thị Nở. Một bát cháo bình dị, vậy mà chứa cả ước mơ làm người lương thiện của một kẻ bị xã hội gạt ra rìa. Thích văn học là khi ta bắt đầu đặt câu hỏi: Vì sao tác giả viết thế này mà không viết thế khác?Cái hay của văn chương đôi khi nằm ở chỗ nó không trả lời dứt khoát, mà để người đọc tự day dứt. Một người bạn tôi, vốn chỉ quen đọc tin tức ngắn trên mạng, sau khi được tôi dúi cho cuốn “Số đỏ”, bảo: “Đọc xong thấy mình vừa cười vừa ngượng. Hóa ra mình cũng từng sống theo kiểu Xuân Tóc Đỏ mà không biết”Thích văn học còn là cách ta học làm người tinh tế hơn trong đời thường. Tôi để ý, những ai hay đọc văn thường có thói quen quan sát. Họ nhận ra một cái nhíu mày của người bán rau, nghe được tiếng thở dài sau câu chuyện phiếm của đồng nghiệp. Những chi tiết ấy, văn học dạy ta đừng bỏ qua. Nhà văn Nguyễn Ngọc Tư từng viết về những người nghèo miền Tây, đọc xong tôi thấy mình thôi vội vàng phán xét một anh xe ôm hay một chị bán vé số. Đó là ý nghĩa của thích văn học: nó mở rộng lòng trắc ẩn, không bằng lời khuyên đạo đức, mà bằng những câu chuyện cụ thể。có khi chỉ là chuyện con chim sẻ trên mái lá.Nhiều người bảo thời nay ít ai thích văn học, nhất là giới trẻ. Nhưng tôi thấy không hẳn. Các câu lạc bộ đọc sách ở Hà Nội, Sài Gòn vẫn mọc lên đều đều. Có nhóm chỉ hơn chục thành viên, mỗi tháng chọn một tác phẩm, đọc rồi tranh luận đến khuya. Họ không cần danh hiệu, không cần giải thưởng. Họ thích văn học vì nó cho họ một không gian riêng, nơi có thể nói những điều khó nói. Một cô gái làm kế toán tâm sự: “Ban ngày em làm việc với con số, tối về đọc truyện ngắn, thấy mình vẫn còn phần người mềm mại” Vậy đó。thích văn học không phải chuyện cao siêu。
nó là nhu cầu có thật, âm thầm mà bền bỉ.Tất nhiên, thích văn học không đồng nghĩa với việc phải trở thành nhà văn hay nhà phê bình. Nó đơn giản là ta chọn đọc, chọn nghĩ, chọn cảm nhận. Có lần tôi hỏi một người bạn vì sao cứ mỗi tối lại đọc vài trang sách dù công việc bận rộn。bạn đáp: “Để nhắc mình rằng cuộc đời còn nhiều thứ đáng để ý hơn là cái điện thoại” Câu trả lời ấy, với tôi, đã là một định nghĩa trọn vẹn về ý nghĩa của thích văn học.







