Mỗi lần ghé tiệm sách cũ trên đường Nguyễn Văn CừátrịsáchhayKhitrithứckhôngdừngởtranggiấcá kho tộ cho 2 người， tôi lại thấy một nhóm sinh viên ngồi bệt dưới sàn。mắt dán vào những trang sách cũ kỹ. Họ không mua， chỉ đọc. Chủ tiệm bảo: “Sách hay thì giá trị không nằm ở giá bìa， mà ở cái cách nó khiến người ta quay lại” Câu nói ấy cứ ám ảnh tôi mãi. Giá trị sách hay không phải là thứ có thể cân đo bằng số trang hay giải thưởng， mà là khả năng kéo người đọc ra khỏi vùng an toàn của chính mình.Nhà văn Nguyễn Ngọc Tư từng kể về cuốn sách duy nhất trong tủ của một người bạn nghèo ở Cà Mau: cuốn “Đất rừng phương Nam” rách bìa， được truyền tay qua năm anh chị em. Mỗi người đọc một cách khác nhau， nhưng tất cả đều nhớ đoạn ông Hai bị rắn cắn. Giá trị sách hay nằm ở đó – không phải ở chữ nghĩa hào nhoáng， mà ở những chi tiết đủ sức sống lâu trong ký ức người đọc， để rồi mỗi lần nhớ lại。
ta lại thấy mình được an ủi phần nào. Tôi có một cuốn “Số đỏ” cũ， gáy đã long， nhưng mỗi lần đọc lại vẫn phì cười ở đoạn Xuân Tóc Đỏ cãi nhau với cảnh sát. Cười xong， tự nhiên thấy hiểu hơn cái xã hội mình đang sống.Nhiều người nói sách hay phải là sách bán chạy， phải nằm trong danh sách best-seller. Tôi không phản đối， nhưng thấy hơi tiếc. Có những cuốn sách hay lặng lẽ nằm ở góc thư viện trường làng， chỉ vài người mượn， nhưng nó thay đổi cách một đứa trẻ nhìn quê hương mình. Tôi từng gặp một cô giáo dạy văn ở Hà Tĩnh。cô bảo học trò của cô mê “Tắt đèn” không phải vì đề cương， mà vì chị Dậu giống hệt mẹ chúng nó. Giá trị sách hay đôi khi được đo bằng những cuộc đời cụ thể như thế， chứ không phải bằng con số trên bảng xếp hạng.Trong một lần đi tàu từ Huế vào Đà Nẵng， tôi ngồi cạnh một bác nông dân đọc cuốn “Cánh đồng bất tận”. Bác bảo đọc để hiểu con gái mình hơn。vì cô con gái đi làm xa， lâu lâu mới về. Đọc xong， bác gọi điện cho con， lần đầu tiên sau bao năm， chỉ để hỏi: “Con ăn cơm chưa”. Nghe đơn giản vậy thôi， nhưng tôi tin đó là giá trị sách hay đích thực – khi nó khiến người ta thay đổi một hành vi nhỏ， một cách yêu thương. Không cần triết lý cao siêu， chỉ cần một cuốn sách đủ chạm.Giá trị sách hay vì thế không cố định. Nó sinh sôi trong từng lần đọc， từng người đọc， từng hoàn cảnh. Có cuốn sách tôi đọc năm 20 tuổi thấy nhạt， đến năm 35 tuổi đọc lại thấy thấm từng câu. Có cuốn sách hay với người thành phố， nhưng với người miền biển lại là một câu chuyện xa lạ. Vậy nên， đừng vội đánh giá một cuốn sách hay chỉ qua lời giới thiệu. Hãy cầm lên。đọc， và để nó tự nói lên giá trị của mình – theo cách riêng， cho từng người.
