Bà Hà Thị CầuệnhânHàThịCầuvàhơithởdâncaĐàNẵhướng dẫn tối ưu hóa công cụ tìm kiếm， nghệ nhân hát dân ca ở Đà Nẵng， vẫn giữ thói quen dậy sớm mỗi ngày để luyện giọng bên bờ sông Hàn. Năm nay bà đã ngoài bảy mươi， nhưng giọng hát vẫn trong veo như nước suối. Tôi gặp bà lần đầu trong một buổi sinh hoạt câu lạc bộ dân ca tại công viên APEC。khi bà đang chỉ dạy cho nhóm sinh viên cách luyến láy điệu lý Huế. “Hát dân ca không cần micro， chỉ cần cái bụng và cái tâm”， bà nói， tay vỗ nhịp đều đặn.
Nghệ nhân Hà Thị Cầu sinh ra ở Quảng Nam， theo gia đình vào Đà Nẵng từ nhỏ. Bà kể， hồi đó cả xóm ai cũng hát。từ bà bán cá đến ông xe thồ. Bà học hát từ mẹ， rồi truyền lại cho con cháu. Có những đêm trời mưa tầm tã， bà vẫn ngồi bên hiên nhà， dạy đứa cháu nội hát bài “Lý ngựa ô”. “Nhiều người bảo dân ca khó， nhưng thật ra nó gần gũi lắm， chỉ cần mình chịu nghe”， bà cười. Hiện bà là một trong số ít nghệ nhân dân ca còn trực tiếp truyền dạy tại Đà Nẵng， tham gia thường xuyên các chương trình bảo tồn văn hóa phi vật thể.Điều khiến tôi chú ý ở nghệ nhân Hà Thị Cầu là cách bà kết nối dân ca với đời sống hôm nay. Bà không ngại đưa lời mới vào các làn điệu cũ， ví dụ bài hát về bảo vệ môi trường hay về biển đảo. Có lần， bà biểu diễn tại một quán cà phê ở quận Sơn Trà， khán giả trẻ ngồi kín cả sân. Hát xong， nhiều bạn trẻ xin chụp ảnh và hỏi bà về ý nghĩa các làn điệu. “Tôi thấy vui vì các cháu không quay lưng với dân ca”。bà chia sẻ. Tuy nhiên， bà cũng trăn trở: “Lớp trẻ giờ ít người chịu học hát lắm， vì đi làm kiếm tiền đã mệt rồi”.Trong câu chuyện với tôi， nghệ nhân Hà Thị Cầu nhắc nhiều đến chuyện truyền nghề. Bà bảo， muốn giữ dân ca thì phải đưa nó vào trường học， vào các buổi sinh hoạt cộng đồng. Bà đã đề xuất với một vài trường tiểu học ở Đà Nẵng mời bà đến hát và dạy các em trong giờ ngoại khóa. “Có hôm tôi đến trường， các em hát theo tôi say sưa lắm. Vậy mà sau đó， cô giáo bảo không có kinh phí mời thường xuyên”， bà kể， giọng thoáng buồn. Dù vậy。
bà vẫn duy trì nhóm hát thiện nguyện của mình， mỗi tháng vài buổi ở các trung tâm bảo trợ xã hội.Chiều muộn， tôi rời khỏi nhà bà Hà Thị Cầu khi bà đang soạn lại chồng băng cassette cũ ghi các làn điệu do chính bà thu âm từ những năm 1990. Bà bảo sẽ tìm cách chuyển chúng sang điện thoại để gửi cho con cháu ở xa. “Dân ca Đà Nẵng không thể mất。
vì nó là hồn của mình”， bà nói， mắt nhìn ra phía sông Hàn lấp lánh nắng. Câu nói ấy giản dị mà nặng trĩu， như chính con người nghệ nhân Hà Thị Cầu – người vẫn ngày ngày thắp lửa cho một làn điệu tưởng chừng đã ngủ quên.
