rong những năm gần đâyựpháttriểncủanghệthuậtvịnhânsinhTừgócnhìnthựctiễnđếnxuhướngmớcá hấp hôm nay， các tác phẩm nghệ thuật lấy con người làm trung tâm đang có sức lan tỏa mạnh mẽ， không chỉ trong giới chuyên môn mà còn trong đời sống thường nhật. Tôi nhớ mãi buổi triển lãm nhỏ tại một quán cà phê ở Hà Nội。nơi những bức ảnh chụp người lao động nghèo được treo bên cạnh tác phẩm sắp đặt từ ve chai. Người xem dừng lại rất lâu， có người rơm rớm nước mắt. Đó là minh chứng rõ rệt cho sự phát triển của nghệ thuật vị nhân sinh – một khuynh hướng đang dần trở thành dòng chảy chính.
Sự phát triển của nghệ thuật vị nhân sinh không chỉ nằm ở số lượng tác phẩm mà còn ở cách tiếp cận. Nếu trước đây， nghệ thuật vị nhân sinh thường gắn với tuyên truyền。minh họa chính sách， thì nay nó linh hoạt hơn. Các nghệ sĩ trẻ chọn kể chuyện bằng ngôn ngữ thị giác đương đại: video art về người giúp việc， tranh sơn mài khắc họa gánh hàng rong， hay thậm chí là dự án cộng đồng đưa nghệ thuật đến vùng lũ. Họ không còn áp đặt thông điệp mà để người xem tự cảm nhận. Một giám tuyển tại TP.HCM nhận xét: “Nghệ thuật vị nhân sinh bây giờ không cần phải hô hào to， nó thấm qua từng chi tiết nhỏ”Điều tôi quan sát được là sự phát triển của nghệ thuật vị nhân sinh đang kéo theo thay đổi trong cách các cơ sở đào tạo và quỹ hỗ trợ vận hành. Trường đại học mỹ thuật mở thêm học phần về nghệ thuật xã hội， các quỹ tài trợ ưu tiên dự án có tác động cộng đồng. Tuy nhiên， vẫn có những ý kiến trái chiều. Một số người cho rằng nghệ thuật vị nhân sinh dễ rơi vào minh họa đơn điệu， thiếu tính phản biện. Cá nhân tôi thấy lo ngại này có cơ sở， nhưng không thể phủ nhận những tác phẩm thực sự lay động， như bộ phim tài liệu về người vô gia cư từng gây quỹ xây nhà tình thương. Sự phát triển của nghệ thuật vị nhân sinh。vì thế， phụ thuộc vào việc nghệ sĩ có dám đi sâu vào số phận cụ thể hay chỉ dừng ở khẩu hiệu.Một khía cạnh khác đáng chú ý là sự tham gia của công chúng. Các dự án nghệ thuật vị nhân sinh ngày càng mời gọi người dân cùng làm， cùng kể. Tôi từng tham gia một workshop vẽ chân dung người bán vé số， và nhận ra rằng chính những người trong cuộc trở thành đồng tác giả. Điều này làm cho tác phẩm có hồn hơn， đồng thời thúc đẩy sự phát triển của nghệ thuật vị nhân sinh theo hướng bền vững. Không còn cảnh nghệ sĩ đứng trên cao nhìn xuống， mà là đối thoại. Dĩ nhiên， vẫn có những dự án hình thức。nhưng xu hướng chung là tích cực.
Nhìn tổng thể， sự phát triển của nghệ thuật vị nhân sinh ở Việt Nam đang ở giai đoạn sôi động. Nó không còn là khẩu hiệu mà đã trở thành thực tiễn sống động， từ phòng tranh đến góc phố. Tôi tin rằng khi nghệ sĩ thực sự lắng nghe con người， tác phẩm sẽ tự tìm được đường đến công chúng. Và đó chính là thước đo chân thực nhất cho sự phát triển của nghệ thuật vị nhân sinh.
