Năm học 2023-2024 đánh dấu lần đầu tiên học sinh lớp 11 trên cả nước học theo chương trình Giáo dục phổ thông 2018. Sách Ngữ Văn 11 mới không còn là cuốn sách tuyến tính với các tác phẩm được sắp xếp theo thể loại như trước. Thay vào đóáchNgữVănNhữngThayĐổiĐángChúÝTrongChươngTrìnhMớhướng dẫn giao tiếp hiệu quả， sách được tổ chức theo các chủ đề tích hợp， hướng đến phát triển năng lực đọc， viết， nói và nghe. Cầm cuốn sách trên tay， tôi nhận thấy rõ sự khác biệt: bố cục rộng hơn。nhiều tranh ảnh minh họa và hệ thống câu hỏi được thiết kế lại hoàn toàn.Điểm nổi bật nhất của sách Ngữ Văn 11 là sự xuất hiện của các văn bản thông tin và văn bản nghị luận xã hội bên cạnh văn học truyền thống. Học sinh không chỉ đọc thơ， truyện mà còn làm quen với báo chí。
tiểu luận， thậm chí cả văn bản đa phương tiện. Cô giáo Nguyễn Thị Hương， giáo viên Ngữ văn tại Hà Nội， chia sẻ: “Nhiều học sinh tỏ ra hào hứng với các bài học gắn với thực tế hơn. Tuy nhiên， một số em còn lúng túng khi phân tích văn bản thông tin vì trước đây chưa được tiếp cận” Thực tế này cho thấy sách Ngữ Văn 11 đòi hỏi giáo viên phải đổi mới phương pháp giảng dạy， không thể áp dụng lối đọc - chép cũ.Về cấu trúc， sách Ngữ Văn 11 gồm 8 bài học， mỗi bài tích hợp các kỹ năng đọc， viết。nói và nghe. Ví dụ， bài “Những thế giới song song” yêu cầu học sinh đọc truyện ngắn， viết bài văn nghị luận về một vấn đề xã hội và thực hành thuyết trình. Cách tổ chức này giúp học sinh thấy được mối liên hệ giữa các kỹ năng， thay vì học rời rạc. Tôi đặc biệt ấn tượng với phần “Thực hành tiếng Việt” được lồng ghép khéo léo， không còn tách riêng thành các tiết học khô khan. Học sinh được làm bài tập về biện pháp tu từ ngay trong quá trình đọc hiểu văn bản， điều này khiến kiến thức trở nên tự nhiên hơn.Một thay đổi đáng kể khác là sách Ngữ Văn 11 chú trọng hơn đến văn học đương đại và văn học nước ngoài. Bên cạnh các tác phẩm quen thuộc như “Chữ người tử tù” của Nguyễn Tuân hay thơ Xuân Diệu， học sinh được tiếp cận với truyện ngắn của Nguyễn Ngọc Tư， thơ của Mai Văn Phấn và một số tác giả nước ngoài như Haruki Murakami. Sự đa dạng này mở rộng tầm nhìn cho học sinh。nhưng cũng đặt ra thách thức về thời lượng tiết học. Nhiều giáo viên phản ánh rằng để dạy kỹ một văn bản mới， họ cần nhiều thời gian hơn so với chương trình cũ. Dù vậy， đây là hướng đi phù hợp với mục tiêu phát triển năng lực thẩm mỹ và giao tiếp cho học sinh.
Nhìn tổng thể， sách Ngữ Văn 11 mới là một bước tiến rõ rệt về cả nội dung và hình thức. Học sinh được khuyến khích chủ động khám phá。liên hệ với đời sống và phát triển tư duy phản biện. Tuy còn những bỡ ngỡ ban đầu， nhưng qua quan sát thực tế từ các lớp học， tôi tin rằng cuốn sách này sẽ góp phần tạo ra thế hệ học sinh yêu văn chương hơn và biết vận dụng tiếng Việt linh hoạt hơn. Điều quan trọng là giáo viên cần được tập huấn kỹ lưỡng và có đủ thời gian để thích nghi với cách dạy mới.
