rên kệ sách của một nhà sách lớn ở Hà NộiáchkỹnănggiớithiệuLựachọnnàothựcsựhữuíchchongườimớcách làm đậu phộng， mảng sách kỹ năng giới thiệu chiếm trọn hai kệ dài với đủ màu sắc chói mắt. Tôi đếm sơ qua， có ít nhất 47 đầu sách khác nhau， từ bìa mềm đến bìa cứng。giá dao động từ 68.000 đến 350.000 đồng. Một cuốn có tựa "Nói chuyện thông minh" bán chạy đến mức nhà sách phải dán nhãn "hết hàng" lên kệ. Nhưng khi lật thử vài trang， tôi thấy nội dung chỉ là những lời khuyên chung chung như "hãy tự tin" hay "lắng nghe nhiều hơn" – thứ mà bất kỳ ai từng trải qua một buổi phỏng vấn xin việc cũng tự rút ra được. Vậy đâu là cuốn sách kỹ năng giới thiệu thực sự đáng để bạn bỏ tiền và thời gian?Cuối tuần trước， tôi có dịp ngồi cà phê với chị Lan， một chuyên viên nhân sự có 8 năm kinh nghiệm tuyển dụng. Chị kể rằng trong số hàng trăm ứng viên chị phỏng vấn mỗi năm， những người thể hiện tốt kỹ năng giới thiệu bản thân thường không phải là người đọc nhiều sách kỹ năng nhất. "Họ là những người đã thực hành giới thiệu ít nhất 20 lần trước gương hoặc với bạn bè，" chị nói. Điều này khiến tôi nhớ đến cuốn "Giới thiệu bản thân trong 90 giây" của tác giả Minh Quân – một cuốn sách kỹ năng giới thiệu khá mỏng， chỉ 150 trang。nhưng mỗi chương đều kết thúc bằng một bài tập cụ thể: ghi âm giọng nói， quay video 1 phút， nhờ người khác nhận xét. Tôi đã thử làm theo và nhận ra mình nói "ừm" đến 12 lần trong một phút. Đó là kiểu phản hồi mà không cuốn sách lý thuyết nào có thể cho bạn.
Một vấn đề khác của thị trường sách kỹ năng giới thiệu là sự trùng lặp. Tôi mua ba cuốn khác nhau。mỗi cuốn đều có một chương tên gần giống nhau: "Công thức 3 bước để giới thiệu ấn tượng". Nội dung na ná nhau: mở đầu bằng lời chào， nêu tên và chức danh， sau đó kể một câu chuyện nhỏ. Có cuốn còn sao chép nguyên si ví dụ từ một cuốn xuất bản trước đó hai năm. Thật khó để tìm được một cuốn sách kỹ năng giới thiệu dám đi ngược lại công thức. May mắn thay， cuốn "Giới thiệu không theo khuôn mẫu" của tác giả Hoàng My lại làm được điều đó. Tác giả phản biện thẳng thừng: "Đừng học thuộc lòng bài giới thiệu. Hãy học cách đọc không khí của cuộc trò chuyện." Cuốn sách đưa ra các tình huống thực tế như giới thiệu trong bữa ăn trưa với sếp， giới thiệu qua Zoom khi mạng chập chờn， hay giới thiệu trước một nhóm người đang mất tập trung. Đây là kiểu nội dung mà bạn khó tìm thấy ở những cuốn sách kỹ năng giới thiệu đại trà.Tôi có một người bạn tên Dũng， làm IT， vốn rất ngại nói về bản thân. Cậu ấy mua bốn cuốn sách kỹ năng giới thiệu trong vòng một năm nhưng vẫn run khi phải tự giới thiệu trong buổi networking. Mãi đến khi Dũng tham gia một câu lạc bộ Toastmasters。nơi cậu ấy được giới thiệu bản thân 3 phút mỗi tuần trước 20 người， kỹ năng mới thực sự tiến bộ. "Sách chỉ cho tôi biết cần làm gì， nhưng không ai kiểm tra xem tôi làm đúng hay sai，" Dũng chia sẻ. Bài học ở đây không phải là phủ nhận vai trò của sách kỹ năng giới thiệu， mà là đừng kỳ vọng cuốn sách sẽ thay đổi bạn sau một lần đọc. Hãy chọn cuốn sách có bài tập thực hành， có nhóm hỗ trợ hoặc ít nhất là một người bạn cùng luyện tập.Nếu bạn đang tìm một cuốn sách kỹ năng giới thiệu để bắt đầu。tôi gợi ý ba tiêu chí: thứ nhất， sách phải có ít nhất 30% nội dung là bài tập thực hành， không chỉ lý thuyết;thứ hai， tác giả nên là người có kinh nghiệm thực tế trong lĩnh vực giao tiếp hoặc tuyển dụng， không phải người chỉ viết sách từ nghiên cứu tài liệu;
thứ ba， hãy đọc thử một chương trước khi mua – nếu chương đó chỉ toàn những câu như "hãy tự tin lên" mà không có ví dụ cụ thể， hãy trả lại kệ. Đừng để những cuốn sách kỹ năng giới thiệu đẹp mã nhưng rỗng tuếch lấy đi tiền và thời gian của bạn. Kỹ năng giới thiệu， suy cho cùng， là kỹ năng sống， và nó chỉ hình thành qua va chạm thật， không qua những trang giấy bóng loáng.
