Vụ kiện đòi bồi thường 2 tỷ đồng giữa nhạc sĩ Vũ Thành An và một ca sĩ nổi tiếng vừa được Tòa án Nhân dân Quận 1 thụ lý đang làm nóng lại câu chuyện bản quyền âm nhạc. Điều đáng nóiùmxùmbảnquyềncakhúcNghệsĩtintứcvàbàihọctừvụkiệntỷđồcơm niêu giá bao nhiêu， nhiều nghệ sĩ tin tức trên mạng xã hội vẫn thản nhiên đăng tải các bản thu không xin phép， thậm chí kiếm tiền từ quảng cáo gắn kèm. Tôi theo dõi vụ việc từ tuần trước， khi ca sĩ Hà Vân (tên đã thay đổi) đăng đoạn clip hát live ca khúc “Bài không tên số 7” lên kênh TikTok cá nhân. Chỉ sau 48 giờ。clip đạt 1，2 triệu lượt xem. Luật sư đại diện nhạc sĩ Vũ Thành An cho biết đã gửi văn bản yêu cầu gỡ bỏ nhưng phía ca sĩ không phản hồi. Con số 2 tỷ đồng không phải ngẫu nhiên: nó bao gồm phí sử dụng， thiệt hại kinh tế và án phí dự kiến.
Thực tế， các nghệ sĩ tin tức thường hiểu sai về “quyền tác giả”. Họ nghĩ rằng hát cover không lời， hoặc chỉ trích 30 giây là an toàn. Nhưng theo Nghị định 17/2023/NĐ-CP， hành vi sử dụng tác phẩm phải xin phép và trả tiền bản quyền。trừ trường hợp ngoại lệ rất hẹp. Một quản lý phòng thu tại TP.HCM kể với tôi: “Có ca sĩ còn gửi hợp đồng ghi rõ ‘bên A không chịu trách nhiệm nếu bên B tự ý cover’. Họ đẩy rủi ro về phía nghệ sĩ biểu diễn” Cách đây hai tháng， một nghệ sĩ tin tức khác – tên P.T. – bị nhạc sĩ trẻ Nguyễn Minh Cường tố cáo sử dụng ca khúc “Sài Gòn hôm nay” trong video quảng cáo trà sữa mà không xin phép. Sự việc chỉ lắng xuống khi P.T. công khai xin lỗi và trả 150 triệu đồng.Điều đáng chú ý là các nền tảng mạng xã hội không kiểm duyệt nội dung âm nhạc trước khi đăng. Nghệ sĩ tin tức tha hồ đăng tải。miễn là không bị đánh bản quyền tự động. Nhưng chính cơ chế “đánh bản quyền tự động” lại tạo tâm lý ỷ lại: nhiều người cho rằng chỉ cần video không bị gắn nhãn “vi phạm” là hợp pháp. Sai. Hệ thống Content ID chỉ phát hiện các bản thu gốc， còn các bản cover live hoặc phối lại thì “mù”. Ông Trần Bảo Long， chuyên viên pháp lý của Hiệp hội Âm nhạc Việt Nam， nói thẳng: “Nghệ sĩ tin tức cần tự trang bị kiến thức. Đừng chờ đến khi bị kiện mới cuống cuồng xin lỗi”Tôi có dịp dự buổi tọa đàm nhỏ tại quán cà phê trên đường Lê Thánh Tôn tuần rồi. Một ca sĩ trẻ giơ tay hỏi: “Nếu tôi hát trong đám cưới thì có phạm luật không” Luật sư trả lời: “Có， nếu đám cưới thu tiền vé hoặc quay video đăng công khai” Cả khán phòng cười. Nhưng nụ cười ấy chua chát. Bởi lẽ， rất nhiều nghệ sĩ tin tức vẫn xem việc hát cover miễn phí là “quảng bá cho tác giả”. Họ quên rằng nhạc sĩ sống bằng tiền tác quyền， không phải bằng lời cảm ơn.Vụ kiện 2 tỷ đồng có thể kéo dài vài tháng. Dư luận chia hai luồng: người ủng hộ nhạc sĩ， kẻ thương ca sĩ. Tôi không đứng về bên nào. Nhưng tôi tin rằng， sau vụ việc này。các nghệ sĩ tin tức sẽ phải nhìn lại thói quen đăng tải tùy tiện. Một động thái nhỏ nhưng đáng ghi nhận: vài ca sĩ đã bắt đầu liên hệ trực tiếp với nhạc sĩ để xin phép trước khi quay clip. Đó là tín hiệu tốt. Còn nếu không thay đổi， tòa án sẽ là nơi dạy luật miễn phí – nhưng cái giá thì không hề rẻ.
