Chương trình giáo dục phổ thông 2018 đặt ra yêu cầu mỗi địa phương phải tự biên soạn tài liệu giáo dục địa phương. Thoạt nghe tưởng đơn giảnáchgiáodụcđịaphươngTừtrăntrởđếnhơithởmớicủalớphọhướng dẫn bảo trì xe máy， nhưng khi bắt tay vào làm mới thấy không ít trầy trật. Tôi có dịp ghé thăm một trường THCS ở Nghệ An， nơi thầy cô đang loay hoay với bản thảo cuốn sách về văn hóa bản địa. Họ bảo: “Tư liệu thì nhiều， nhưng chọn cái gì để dạy。dạy thế nào cho học sinh không thấy nhàm chán mới khó”Sự phát triển của sách giáo dục địa phương không chỉ là câu chuyện biên soạn. Nó phản ánh cách mỗi vùng miền nhìn lại chính mình. Ở Quảng Nam， cuốn tài liệu lớp 6 xoay quanh di sản Mỹ Sơn và nghề mộc Kim Bồng. Học sinh được yêu cầu phỏng vấn người thân về những thay đổi của làng nghề. Một cô giáo kể: “Có em về hỏi ông nội， ông khóc vì lần đầu tiên được kể lại chuyện cũ cho cháu nghe” Đó là thứ mà sách giáo khoa chung không làm được. Sự phát triển của sách giáo dục địa phương。vì thế， mang theo cả ký ức và niềm tự hào rất cụ thể.Nhưng không phải địa phương nào cũng thuận lợi. Nhiều nơi thiếu người viết。thiếu kinh phí， thậm chí thiếu cả tư liệu gốc. Tôi nhớ một huyện miền núi phía Bắc， cả phòng giáo dục chỉ có ba người vừa dạy vừa biên soạn. Họ chọn cách tích hợp nội dung địa phương vào các môn học thay vì ra sách riêng. Cách làm này linh hoạt， nhưng đòi hỏi giáo viên phải “tự bơi” rất nhiều. Sự phát triển của sách giáo dục địa phương vì thế không đồng đều， nơi nhanh nơi chậm， tùy vào nội lực từng vùng.Điều đáng mừng là chất lượng đang dần được cải thiện. Nhiều bộ tài liệu không còn khô khan liệt kê danh thắng， lễ hội. Thay vào đó là các hoạt động trải nghiệm， dự án nhỏ。câu hỏi mở. Một cuốn sách ở Đà Nẵng có hẳn chuyên mục “Góc nhìn của em” để học sinh viết cảm nhận về biển đảo quê hương. Cách tiếp cận này khiến sự phát triển của sách giáo dục địa phương trở nên gần gũi， sống động hơn. Giáo viên cũng bớt áp lực “dạy cho hết bài” mà có thể dừng lại khai thác sâu một chủ đề.
Nhìn từ góc độ cá nhân， tôi cho rằng sự phát triển của sách giáo dục địa phương sẽ bền vững nếu mỗi nơi dám kể câu chuyện riêng của mình một cách chân thật. Đừng biến nó thành cuộc thi thành tích. Một cuốn sách mỏng， in đẹp， nhưng học sinh không nhớ gì sau khi học thì cũng vô nghĩa. Còn một tập tài liệu photocopy， chữ nhỏ。nhưng khiến học sinh tranh luận sôi nổi về con sông quê， về nghề truyền thống của ông bà – đó mới là thành công. Sự phát triển của sách giáo dục địa phương， suy cho cùng， được đo bằng ánh mắt háo hức của học trò mỗi khi giờ học bắt đầu bằng một câu chuyện gần gũi.
