Cuối tuần quaănhọcthếgiớitạiTPHCMNhịpđậptừnhữngtrangsácao lầu được yêu thích， tôi ghé Đường Sách Nguyễn Văn Bình， thấy một nhóm sinh viên đang say sưa thảo luận về “Trăm năm cô đơn” bản dịch mới. Không khí ấy khiến tôi nhớ lại những ngày đầu tiên văn học thế giới TPHCM còn là một khái niệm mơ hồ với nhiều người. Giờ đây， nó đã trở thành một phần máu thịt của đời sống văn hóa thành phố.Dạo một vòng các nhà sách lớn như Cá Chép hay Phương Nam。
dễ dàng nhận thấy kệ văn học nước ngoài luôn đông người tìm kiếm. Từ Kafka， Marquez đến Murakami， Haruki những cái tên tưởng xa lạ ấy lại được giới trẻ nhắc đến như những người bạn cũ. Tôi có lần chứng kiến một cô gái trẻ đứng trước kệ sách， reo lên khi tìm thấy bản dịch “Rừng Na Uy” của Nhã Nam. Văn học thế giới TPHCM không còn là câu chuyện của riêng giới nghiên cứu， nó đã bước vào quán cà phê， vào giảng đường， và cả những buổi tối muộn bên ly trà đá vỉa hè.Điều đáng nói là các câu lạc bộ đọc sách tại TPHCM đang làm rất tốt việc kết nối. Nhóm “Đọc và Suy ngẫm” ở quận 3， mỗi tháng chọn một tác phẩm kinh điển， tổ chức thảo luận công khai. Người tham gia đủ mọi lứa tuổi。từ sinh viên đến những bác về hưu. Họ tranh luận về “Chiến tranh và Hòa bình” với sự hào hứng không kém gì bàn về bóng đá. Có lần， một thành viên lớn tuổi còn mang theo bản tiếng Nga cũ， đối chiếu từng đoạn với bản dịch tiếng Việt. Văn học thế giới TPHCM nhờ những không gian như thế mà trở nên sống động， gần gũi lạ thường.Không thể phủ nhận vai trò của các trường đại học. Khoa Văn học， Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn TPHCM những năm gần đây liên tục mời các dịch giả， nhà nghiên cứu nước ngoài đến giao lưu. Sinh viên được tiếp cận với văn học thế giới TPHCM qua lăng kính học thuật nhưng không hề khô khan. Tôi nhớ một buổi nói chuyện về thơ Baudelaire， giảng đường chật kín， sinh viên ngồi cả ra hành lang. Câu hỏi đặt ra cho diễn giả không phải là phân tích cấu trúc mà là “Làm sao để đọc Baudelaire giữa Sài Gòn ồn ào này” – một câu hỏi rất thật。rất TPHCM.Nhìn rộng ra， văn học thế giới TPHCM đang hình thành một hệ sinh thái riêng: từ nhà sách， câu lạc bộ， đến các dự án dịch thuật độc lập. Những bạn trẻ như Trần Minh， người sáng lập dự án “Dịch và Chia sẻ”， tự bỏ tiền thuê dịch giả， in ấn giới hạn 200 cuốn mỗi đầu sách. Họ không chờ đợi ai đầu tư. Cái cách họ làm。âm thầm mà bền bỉ， khiến tôi tin rằng văn học thế giới TPHCM sẽ còn tiến xa. Không cần những lời hô hào to tát， chỉ cần những con người thực sự yêu sách， và một thành phố luôn rộng mở với những trang viết từ khắp nơi trên thế giới.
