Hàng trăm người xếp hàng dưới nắng Sài GònữnghệthuậtnổitiếngHànhtrìnhtừgiấydóđếnkiệttácthưphámì hoành thánh miền Trung， kiên nhẫn chờ đến lượt mình chiêm ngưỡng bức 'Long mã' được viết trên nền giấy dó đỏ. Đó là một buổi sáng tháng Tư năm 2023， tại Nhà Văn hóa Thanh Niên. Người ta đến không chỉ để xem chữ， mà để cảm nhận cái hồn cốt của một loại hình nghệ thuật tưởng chừng đã mai một. Chữ nghệ thuật nổi tiếng không đơn thuần là nét bút uốn lượn;nó là ký ức。là kỹ thuật truyền đời và là thị hiếu thẩm mỹ đang thay đổi từng ngày.Nhắc đến chữ nghệ thuật nổi tiếng ở Việt Nam， không thể bỏ qua cụ đồ Nguyễn Văn Khuê， người được giới thư pháp gọi là 'cây đại thụ đất Hà thành'. Cụ mất năm 2008， nhưng những bức chữ như 'Tâm'， 'Đức'， 'Nhẫn' do cụ viết vẫn được săn lùng. Một nhà sưu tập ở Hải Phòng kể rằng ông từng trả 40 triệu đồng cho bức 'Phúc' viết trên giấy pơ-luya cũ， chỉ vì nét mác của cụ Khuê có độ 'tươi' hiếm thấy: mực loang nhẹ ở chân nét， tạo cảm giác chữ đang thở. Giới trẻ bây giờ ít biết điều đó. Họ quen với những bức chữ được vẽ bằng máy in phun， nét đều tăm tắp。thiếu sức sống. Sự khác biệt nằm ở áp lực tay và tốc độ di chuyển của ngọn bút lông. Chậm quá thì mực đọng， nhanh quá thì nét mảnh như sợi chỉ.Thị trường chữ nghệ thuật nổi tiếng đang có dấu hiệu phân hóa rõ rệt. Ở Hà Nội， phố Lê Quý Đôn có vài cửa hàng bán chữ thư pháp với giá từ 200.000 đồng đến vài triệu đồng một bức. Chủ một cửa hàng trên phố này， chị Nguyễn Thị Hồng， cho biết khách mua chủ yếu là người trung niên， họ tìm chữ để treo phòng khách hoặc tặng dịp Tết. Trong khi đó， tại TP.HCM， một nhóm bạn trẻ làm dự án 'Chữ Việt' lại chọn hướng khác: viết chữ quốc ngữ cách điệu trên chất liệu gốm và gỗ. Nhóm này từng gây chú ý khi bán đấu giá bức 'Sài Gòn' viết trên mảnh gốm cổ， thu về 15 triệu đồng để ủng hộ trẻ em vùng cao. Cách làm của họ không mới。
nhưng đủ để thấy chữ nghệ thuật nổi tiếng không còn bó hẹp trong giấy dó và mực tàu.Có một nghịch lý: càng nổi tiếng， chữ nghệ thuật càng dễ bị làm giả. Năm ngoái。một bức 'Nhẫn' được cho là của cụ Khuê rao bán trên mạng với giá 70 triệu đồng. Chỉ sau vài ngày， các nhà nghiên cứu thư pháp đã chỉ ra nét móc cuối không đúng bút pháp của cụ. Người mua suýt mất tiền oan. Chuyện này không hiếm. Giới sưu tập thường khuyên nhau: muốn chơi chữ。
phải học cách nhìn mực， nhìn giấy và nhìn cả... mùi. Giấy dó thật có mùi hăng nhẹ của vôi và nứa， còn giấy công nghiệp thì thoảng mùi hóa chất. Những chi tiết nhỏ đó quyết định giá trị thật của một tác phẩm.Điều đáng nói là chữ nghệ thuật nổi tiếng đang dần thoát khỏi không gian trà thất hay nhà sách để bước vào đời sống đại chúng. Một quán cà phê trên đường Phan Xích Long (TP.HCM) treo 12 bức chữ do khách quen viết tặng. Mỗi bức một kiểu， người nắn nót， người phóng túng. Chủ quán bảo rằng khách đến uống cà phê rồi ngồi ngắm chữ， có hôm quên cả về. Với người viết， đó là niềm vui. Với người xem， đó là một cách chạm vào cái đẹp mà không cần đến bảo tàng. Chữ nghệ thuật nổi tiếng， suy cho cùng， vẫn cần những không gian như thế để sống。để kể câu chuyện của nó cho những người chưa từng cầm bút lông.
