Một bức ảnh chụp khoảnh khắc người mẹ ôm con giữa đống đổ nát sau trận lũ quét ở Quảng Nam hồi tháng 10 vừa qua đang được chia sẻ hơn 50.000 lần trên mạng xã hội. Điều khiến nó khác biệt không nằm ở kỹ thuật chụpĐằngsaumỗibứcảnhthờisựKhitácphẩmnghệthuậttintứcchạmvàocôngchúcá kho tộ cho 2 người， mà ở cách người phóng viên dừng lại đủ lâu để cảm nhận nỗi đau – một tác phẩm nghệ thuật tin tức đúng nghĩa. Tôi đã có mặt tại hiện trường ngày hôm đó， và khoảnh khắc ấy khiến tôi nhận ra: tác phẩm nghệ thuật tin tức không chỉ là ảnh hay bài viết， mà là cách người làm báo chạm đến cảm xúc thật.Nhiều người vẫn nghĩ tin tức phải khô khan， rành mạch theo công thức 5W1H. Nhưng nhìn lại những tác phẩm để đời – từ bức ảnh 'Em bé Napalm' của Nick Ut đến phóng sự ảnh về bãi rác Nam Sơn của nhiếp ảnh gia trẻ Hoàng Long – chúng đều vượt khỏi khuôn khổ thông tin thuần túy. Chúng là tác phẩm nghệ thuật tin tức vì chứa đựng góc nhìn cá nhân， sự kiên nhẫn và cả những chi tiết tưởng như vụn vặt. Long kể với tôi rằng cậu ấy đã ngồi đợi bốn tiếng đồng hồ chỉ để chụp được ánh mắt của một em nhỏ nhặt rác lúc hoàng hôn. Chi tiết ấy không có trong bất kỳ thông cáo báo chí nào.Vậy yếu tố nào làm nên một tác phẩm nghệ thuật tin tức?Không phải cứ thêm hiệu ứng hay góc máy lạ là thành nghệ thuật. Theo tôi， đó là sự trung thực tuyệt đối với cảm xúc của người đọc. Một bài báo về dịch bệnh có thể gây sốt nếu người viết dám đưa vào những chi tiết nhỏ: mùi cồn sát khuẩn nồng nặc trong bệnh viện dã chiến。tiếng thở dài của y tá sau ca trực 12 tiếng. Những chi tiết ấy không làm mất đi tính chính xác của tin tức， ngược lại còn khiến nó đọng lại lâu hơn. Tác phẩm nghệ thuật tin tức， vì thế， là cầu nối giữa sự kiện và trái tim công chúng.
Dĩ nhiên， không phải ai cũng đồng tình. Một biên tập viên kỳ cựu ở Sài Gòn từng nói với tôi: 'Nghệ thuật mà xen vào tin tức là làm hỏng tính khách quan.' Tôi hiểu lo ngại ấy. Nhưng nhìn vào cách truyền thông quốc tế đưa tin về biến đổi khí hậu – họ dùng ảnh， đồ họa。thậm chí thơ – để kể câu chuyện về những vùng đất đang biến mất. Đó là tác phẩm nghệ thuật tin tức đang làm đúng chức năng của nó: khiến người ta phải dừng lại， suy nghĩ và hành động. Ở Việt Nam， những phóng sự ảnh về người lao động nghèo của báo Tuổi Trẻ hay VietnamNet gần đây cũng đi theo hướng này， và lượng tương tác tăng gấp ba lần so với tin ngắn thông thường.Thực tế， ranh giới giữa tin tức và nghệ thuật không hề mờ nhạt nếu người làm báo giữ được cái đầu lạnh và trái tim nóng. Tác phẩm nghệ thuật tin tức không phải là sự pha trộn tùy tiện。mà là sự chắt lọc từ hàng trăm khoảnh khắc， hàng nghìn trang ghi chép. Khi công chúng ngày càng mệt mỏi với tin tức kiểu 'đọc xong quên ngay'， thì những tác phẩm có hồn chính là lối đi riêng. Tôi tin rằng， dù công nghệ có thay đổi thế nào， yếu tố làm nên giá trị của một tác phẩm nghệ thuật tin tức vẫn là con người – với tất cả sự tò mò， đồng cảm và dấn thân.
