rong một quán cà phê nhỏ trên phố Hàng BạcưphápViệtTừmựctàuđếntranhtreotườhướng dẫn xây dựng thói quen tốt， anh Minh， 35 tuổi， cẩn thận nhúng bút lông vào nghiên mực. Những nét chữ đầu tiên của chữ “Tâm” hiện ra。run rẩy nhưng đầy sống động. Anh bảo: “Tôi học thư pháp ba năm nay， không phải để thành thạo， mà để hiểu mình hơn” Câu chuyện của anh không đơn độc. Sự phát triển của nghệ thuật thư pháp tại Việt Nam những năm gần đây không còn bó hẹp trong các câu lạc bộ người cao tuổi hay những buổi triển lãm hiếm hoi. Nó len lỏi vào lớp học buổi tối， vào không gian sáng tạo của giới trẻ， và cả những món quà tặng mang thông điệp cá nhân hóa.
Mười năm trước， tìm một lớp dạy thư pháp ở Hà Nội không dễ. Chủ yếu là các cụ ông truyền tay nhau qua những buổi sinh hoạt ở đình làng. Giờ thì khác. Trên mạng xã hội。các hội nhóm về sự phát triển của nghệ thuật thư pháp thu hút hàng chục nghìn thành viên. Những buổi workshop cuối tuần tại TP.HCM hay Đà Nẵng thường kín chỗ trước cả tuần. Chị Lan， chủ một xưởng vẽ nhỏ ở quận 3， kể: “Học viên của tôi phần lớn là dân văn phòng， sinh viên. Họ tìm đến sau những giờ làm việc căng thẳng. Thư pháp với họ là cách để chậm lại” Điều này phản ánh một xu hướng rõ rệt: thư pháp không còn là thú chơi tao nhã của số ít， mà trở thành liệu pháp tinh thần cho người trẻ đô thị.Nhìn vào các tác phẩm thư pháp đương đại， dễ nhận thấy sự pha trộn. Bên cạnh lối viết chân phương truyền thống trên giấy dó， nhiều tác giả trẻ đưa thư pháp lên gốm， lụa， thậm chí cả kính cường lực. Một triển lãm cá nhân tại Văn Miếu – Quốc Tử Giám năm ngoái trưng bày những bức thư pháp kết hợp với đèn LED， tạo hiệu ứng thị giác mạnh. Người xem phản ứng trái chiều. Có ý kiến cho rằng như vậy là làm mất đi vẻ đẹp nguyên bản. Nhưng nhìn ở góc độ khác。chính những thử nghiệm này thúc đẩy sự phát triển của nghệ thuật thư pháp， buộc người trong cuộc phải định nghĩa lại ranh giới giữa truyền thống và đương đại. Tôi cho rằng sự phát triển của nghệ thuật thư pháp không thể đứng yên nếu muốn tồn tại. Nó cần những người dám làm khác， dù có thể gây tranh cãi.Có một điểm đáng chú ý: thị trường thư pháp Việt Nam đang hình thành một cách âm thầm nhưng rõ nét. Những bức thư pháp đặt riêng với câu đối， tên người。hoặc thông điệp cá nhân có giá từ vài trăm nghìn đến vài triệu đồng. Không còn cảnh xin chữ đầu năm miễn phí ở Văn Miếu với nét chữ nguệch ngoạc. Người mua ngày càng khó tính. Họ muốn tác phẩm phải đẹp， phải “có hồn”， và quan trọng hơn， phải phản ánh được cá tính của người đặt. Anh Tuấn， một nhà sưu tập trẻ ở Hải Phòng， chia sẻ: “Tôi sẵn sàng trả 2 triệu cho một bức chữ do nghệ sĩ tôi thích viết， miễn là nó chạm được vào cảm xúc của tôi” Sự phát triển của nghệ thuật thư pháp vì thế gắn liền với quá trình thương mại hóa có kiểm soát， nơi giá trị tinh thần và giá trị vật chất không loại trừ nhau.Nhưng đằng sau những lớp học đông vui và những bức ảnh đẹp trên mạng， vẫn có những trăn trở. Nhiều người học thư pháp vài tháng rồi bỏ， vì không đủ kiên nhẫn. Một số tác phẩm bán ra thị trường được viết vội， sai chính tả， thậm chí sai cả cấu trúc chữ Hán – Nôm. Ông Hà， một cụ đồ già ở phố cổ。
lắc đầu: “Thư pháp không phải trò chơi. Nó là kỷ luật” Có lẽ， sự phát triển của nghệ thuật thư pháp bền vững hay không phụ thuộc vào việc người học có chấp nhận bỏ ra vài năm để hiểu từng nét bút， hay chỉ muốn có một bức ảnh đẹp để đăng tải. Nhìn những bạn trẻ miệt mài bên nghiên mực trong một lớp học tối thứ Bảy， tôi tin rằng vẫn có những người chọn con đường chậm. Và đó mới là điều đáng nói.
